DONSVOGELS

Ü

Donsvogels blijven lijden. Als het 's winters koud is trekt menig Nederlander ’s nachts het donzen dekbed wat hoger op. Wat ze niet weten is dat sommige dieren voor dat dons bij leven tot 33 maal worden kaalgeplukt. Een donzen dekbed. Volgens de verkopers het summum van slaapgenot voor koukleumen en warmtegevoelige slapers. Want dons is zacht, luchtig en houdt al eeuwen eenden-, kippen- en ganzenkuikens warm. Tenslotte pikken die vogels zichzelf niet voor niets tussen de veren om het nest met dons te bekleden en heeft nog nooit iemand een rillend kuiken gezien. Maar dons klinkt diervriendelijker dan het is.

De tijd dat een boer verlaten nesten afliep om voor een extraatje restanten dons te verzamelen is inmiddels verleden tijd. Anno nu is dons gewoon handel en de vraag is groot. Met de vraag deed ook de productiemethode z’n intrede. Die is veel minder vriendelijk dan het product doet vermoeden. De meeste dons wordt verzameld in de vee-industrie, waar eenden en kippen elkaar vanwege stress fanatiek in de veren plegen te vliegen. En wat daarna nog aan veren resteert, wordt er in het slachthuis machinaal afgestroopt.

Maar de grootste klappen vallen bij de exoten: dons van eidereenden en ganzen. De eidereend is een inmiddels beschermde diersoort die het zwaar te verduren heeft omdat schelpenvissers massaal z’n voedsel wegvangen. Eidereenden broeden in grote kolonies, o.m. op IJsland. Vanwege de kou mag een broedende eend zich graag wat dons van de borst plukken om de eieren te beschermen. Helaas, dagelijks komen verzamelaars om de wolkjes dons weg te halen, zodat een broedeend weer van voren af aan kan beginnen. Dat daarbij eieren worden vertrapt, nesten verstoord en de populatie hard achteruit holt, spreekt voor zich. Net zo goed als eieren worden geraapt om de eenden te dwingen een nieuw nest te bouwen. Dat levert IJslandse donsplukkers jaarlijks bijna drie ton dons op. Voor een beetje jas of dekbed zijn 80 nesten dag na dag geplunderd.

Maar het meest schandalig is de productie van ganzendons. Die begint als het kuiken 6 weken oud is en de donskweker het dier levend plukt. Een pijnlijke affaire die daarna om de zes weken wordt herhaald. In principe kunnen ganzen dus 33 maal levend worden geplukt. China is met 70% van alle ganzendons de grootste leverancier ter wereld.